ਵੰਨ ਸੁਵੰਨ

ਖੱਤਰੀ ਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼

ਜਾਵੇਦ ਬੂਟਾ
ਗੱਲ ਕਿੱਥੋਂ ਟੁਰਦੀ ਏ ਅਤੇ ਵਲ-ਵਲੇਵੇਂ ਖਾਂਦੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਢੁੱਕਦੀ ਏ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਐ, ਮੈਂ ਐਵੇਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਫੋਲਾ-ਫਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਕਿ ਇਕ ਮੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜਿਲਦ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਆਈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਇਕ ਪਿਆਰੇ ਬੇਲੀ ਨੇ ਕੁਝ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਤੇ ਬੜੀ ਕੌੜ ਚੜ੍ਹੀ ਕਿ ਐਡੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਕਰ ਛੱਡਿਆ ਏ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ-ਛਡਾ ਕੇ ਓਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਫੋਲਾ-ਫਾਲੀ ਛੋਹ ਦਿੱਤੀ। ਮੋਟੇ ਅਤੇ ਕਰੜੇ ਗੱਤੇ ਦੀ ਜਿਲਦ ਸੀ Continue reading

ਕਿਰਨ ਵਿਹੂਣਾ ਸੂਰਜ

ਡਾæ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਫਰੋਲਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਦ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਪਾਠਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਡਾæ ਭੰਡਾਲ ਇਸ ਕਾਲਮ ਹੇਠ ਘਰ ਦੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਾ ਚੁਕੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬੁਢਾਪਾ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਏ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਆਤਮਿਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਕੂਨ ਦੇ ਸਫਰ ਦੀ ਹਮਰਾਜ਼ ਬਣਦੀ ਏ। ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾæ ਭੰਡਾਲ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ Continue reading

ਬੀਬਰ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ

ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੌਪ ਸਟਾਰ ਜਸਟਿਨ ਬੀਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਸੰਸਾਰ ਟੂਰ ਤਹਿਤ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗੇੜਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਚਹੇਤੇ ਸਰੋਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਗਏ, ਪਰ ਇਹ ਚਹੇਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਹੱਕੇ ਬੱਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੌਪ ਸਟਾਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਉਤੇ ਸਿਰਫ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹੀ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਸ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਸਟੇਜ ਉਤੇ ਗੇੜੇ ਕੱਢਦਾ ਰਿਹਾ। Continue reading

ਈਸਾਈ ਰਿਬੇਰੋ

(ਜੂਲੀਅਨ ਰਿਬੇਰੋ ਅੱਸੀਵਿਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਡੀæਜੀæਪੀæ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬੰਬਈ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ। ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ Ḕਬੁਲਿਟ ਫਾਰ ਬੁਲਿਟḔ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਗਾਹੇ ਬਗਾਹੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਛਪੀ ਪੜ੍ਹੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਟੇਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਕ ਜੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕੌਮ ਵਿਚੋਂ ਹਨ, ਉਹ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। Continue reading

ਫੁੱਲ ਟੁੱਟੇ ਤਾਂ…

ਡਾæ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਫਰੋਲਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਦ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਪਾਠਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਡਾæ ਭੰਡਾਲ ਇਸ ਕਾਲਮ ਹੇਠ ਘਰ ਦੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਾ ਚੁਕੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, Continue reading

ਜੰਞ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸਮਾਂ

ਨੀਲਮ ਸੈਣੀ ਦੀ ਕਾਨੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਗੜੂੰਦ ‘ਸਾਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਗੀਤ’ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਲ-ਪਲ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਪਰੋਇਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਨਾਏ ਲੋਕ ਗੀਤ ਸਾਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਰਮਾਇਆ ਹਨ। ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਦ ਲਾਈ ਹੈ ਜਿਹੜੇ Continue reading

ਤਲਾਕ ਤਲਾਕ ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ

ਬੀਬੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ
ਫੋਨ: 916-687-3536
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜਿਸ ਲਫਜ਼ ਦੀ ਚਰਚਾ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ- ਤਲਾਕ ਤਲਾਕ ਤਲਾਕ। ਇਸ ਲਫਜ਼ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹੈ। ਔਰਤ ਔਰਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ, ਜਾਤੀ, ਨਸਲ ਜਾਂ ਮੁਲਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਉਤੇ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਅਤਿਆਚਾਰ ਹਰ ਦਿਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। Continue reading

ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਅਦਾਕਾਰ-ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਦ

ਗੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੀਟਾ ਮਾਛੀਕੇ
ਫੋਨ: 559-333-5776
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਦਾ ਮਾਣ, ਭੰਗੜੇ ਦਾ ਸ਼ੈਦਾਈ, ਸਿਖਰ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਸਿਰੇ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ, ਲੇਖਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਸਵੰਤ ਸ਼ਾਦ। ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਸਵੰਤ ਸ਼ਾਦ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ, ਮੇਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ-ਆਉਣ ਜਾਂ ਨਾਟਕ ਵੇਖਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਸਵੰਤ ਸ਼ਾਦ ਕਿਸੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਾ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤੇ ਓਹਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਜਾਦੂ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖ ਚੁਕੇ ਹੋਣਗੇ। ਫੇਰ ਵੀ ਜਸਵੰਤ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਸਟੇਜੀ ਸਫਰ ‘ਤੇ ਪੰਛੀ ਝਾਤ ਪਾਉਣੀ ਉਚਿਤ ਰਹੇਗੀ। Continue reading

ਨਡਾਲਾ ਡਰਾਈਵ ‘ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ

ਡਾæ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਲ
ਫੋਨ: 216-556-2080
ਹਿਊਸਟਨ ਵਿਚ ਇਕ ਨਜਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਚਾਨਕ ਕਾਰ ਨਡਾਲਾ ਡਰਾਈਵ ‘ਤੇ ਮੋੜ ਕੱਟਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਇਕ ਦਮ ਸਰੂਰੀ ਖਿਆਲ ਉਪਜਦਾ ਏ। ਕੇਹਾ ਸ਼ਰਫ ਭਰਪੂਰ ਸਫਰ ਏ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਡਾਲਾ ਤੋਂ ਹਿਊਸਟਨ ਦੀ ਨਡਾਲਾ ਡਰਾਈਵ ਤੀਕ ਦਾ। ਸੋਚ-ਉਡਾਣ ਪਿਛੇ ਪਰਤਦੀ ਏ। ਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਲੋਂ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸਹੱਦੇ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀਦਿਆਂ ਵਿਚ ਤਰਦੀ ਹੈ। Continue reading

ਕਰਜ਼ਾ ਲੱਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਹਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ

ਰਾਹੀ ਮਾਸੂਮ ਰਜਾ
ਅਨੁਵਾਦ: ਕੇਹਰ ਸ਼ਰੀਫ
ਇੱਥੇ (ਬੰਬਈ ‘ਚ) ਕਈ ਦੋਸਤ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ-ਮਾੜੀ ਗੁਜ਼ਰੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ, ਭਾਰਤੀ, ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ-ਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ‘ਚ ਹੀ ਇਹ ਨਾ ਮਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਬੰਬਈ ‘ਚ ਮੇਰਾ ਰਹਿਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿਚ ਮੈਂ ਅਜਨਬੀ ਸਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੀ ਤੌਹੀਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਠੇ ਸਿੱਧੇ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਕੰਮ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। Continue reading