ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਫ਼ਾ

ਲਾਸ ਵੇਗਸ ਦੁਖਾਂਤ: ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਈਏ ਦੋਸ਼?

ਅਭੈ ਸਿੰਘ
ਫੋਨ: +91-98783 75903
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਲਾਸ ਵੇਗਸ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਉਪਰ ਹੱਸਦੇ ਖੇਡਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਇੱਕ ਦਮ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਆਣ ਲੱਥਾ। ਇਸ ਦੀ ਗੁੱਥੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਰੀਬ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਗੀਤ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮੌਤਾਂ ਆਣ ਟਪਕੀਆਂ। ‘ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ’ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸਚਮੁੱਚ ਦਾ ਮੀਂਹ ਸੀ। ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਹੋਟਲ ਦੀ 32 ਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉਪਰੋਂ ਬਾਰੂਦੀ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਛੜਾਕਾ ਆਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਫਟਣ ਦੀ ਮਿੰਟੋ-ਮਿੰਟੀ ਤਬਾਹੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ 60 ਮੌਤਾਂ ਤੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ। Continue reading

ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਕੀ ਖੱਟਿਆ, ਕੀ ਗੁਆਇਆ?

ਡਾæ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ
ਫੋਨ: 609-721-0950
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਲੜਾਈਆਂ-ਝਗੜਿਆਂ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਵਿਗਾੜਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਆਦਿ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਸੰੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1990 ਵਿਚ 15æ40 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2000 ਵਿਚ 17æ50 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 2000 ਤੋਂ 2015 ਤਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ 41 ਫ਼ੀਸਦ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। Continue reading

ਫਰੀਦਾ ਲੋੜੈ ਦਾਖ ਬਿਜਉਰੀਆਂ ਕਿਕਰਿ ਬੀਜੈ ਜਟੁ

ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਖ ਉਘੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਤੇ ਫਿਲਮਸਾਜ਼ ਰਣਦੀਪ ਮੱਦੋਕੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਾਲਾ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਧਿਰਾਂ ਅਕਸਰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਲੇਖ ਸੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਹੰਭਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਗਿਲੇ-ਸ਼ਿਕਵੇ ਵੀ ਹਨ, ਪਰ ਗੱਲ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਤੋਰੀ ਗਈ ਹੈ। Continue reading

ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਤੰਦਾਂ

ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਨ ਜੁਰਮ ਵਿਚ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੌਧਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਬਹਿਸ ਛਿੜੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਸਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦਿਲਚਸਪ ਮੁੱਦੇ ਵਿਚਾਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। Continue reading

ਵਿਕਾਸਤੰਤਰ ਜਾਂ ਖੈਰਾਤਤੰਤਰ!

ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਗੋਡਿਆਂ ਪਰਨੇ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਤਾਲਮੇਲ ਨਹੀਂ। ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ, ਆਮ ਬੰਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਪੈਰ-ਧਰਾਵਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਿਆਸੀਤੰਤਰ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਿਰਮਲ ਸੰਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਬੜੀ ਫੱਬਵੀਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। Continue reading

ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਬਾਣ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ

ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੌਮੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਵਾਹਵਾ ਹਲਚਲ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਸ਼ਖਸ (ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ) ਨੂੰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਆਸਅਰਾਈਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਾਲੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਖੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਸਫਬੰਦੀ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਉਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਭੈ ਕੁਮਾਰ ਦੂਬੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। Continue reading

ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ, ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ

ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਨੇ ਆਵਾਮ ਅਤੇ ਖੈਰਾਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਬਾਹਕੁਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਜਿਥੇ ਕਰੀਬ ਪੌਣੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਲਾਵਾਰਸ, ਅਪਾਹਜ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਉਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਛੇ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਗਲਵਾੜੇ ਵਿਚ ਖਪਤ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਦਵੇਂਦਰ ਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। Continue reading

ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਭਵਿਖ

ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਪੁਣ-ਛਾਣ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਤੱਥ ਨਿਤਾਰੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ, ਲੜਾਈਆਂ, ਕਮਾਈ ਲਈ ਇਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਹਿਜਰਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਵਸੇਬਾ ਕਰਨ ਕਰ ਕੇ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਰ-ਮੁੱਕ ਗਈਆਂ। Continue reading

ਹੁਣ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਬਣੇਗਾ ‘ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ’ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ‘ਪਤੀ’

ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ
ਫੋਨ: 91-94634-74342
‘ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ’ ਰਾਸ਼ਟਰ 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣਾ 14ਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜਭਾਗ ਉਪਰ ਇਸ ਵਕਤ ਸੰਘ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਲੋਂ ਥਾਪੇ 13ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਾਲ 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 20 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਆਸਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ- ਅਗਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਗਪੁਰ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। Continue reading

ਗੋਰਖਾਲੈਂਡ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼

ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਗੋਰਖਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਸਮਾਜਕ-ਸਿਆਸੀ ਢਾਂਚੇ ਉਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਵਾਲੀਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਫਿਰ ਵੱਖਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ- ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ, ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਘਾਤ ਲਗਾਈ ਬੈਠੀ ਹੈ। Continue reading