ਠਾਹ ਸੋਟਾ

ਭਾਨਮਤੀ ਦਾ ਕੀ ਕਸੂਰ?

ਗੱਲ ਕਿੱਥੋਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ, ਦੇਖ ਸੋਚ ਕੇ ਹੋਣ ਹੈਰਾਨੀਆਂ ਜੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਐ ਏਕਤਾ ਤੋਂ, ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਫੇਰ ਮਨਮਾਨੀਆਂ ਜੀ।
ਕਾਮਯਾਬੀ ਨੇੜੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਕਰ ਦੇਣ ਨਾਦਾਨੀਆਂ ਜੀ।
ਬੀਬੇ ਬਣ ਬਣ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਲੱਖ ਭਾਵੇਂ, ਦਿਲ ‘ਚੋਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨਾ ਸ਼ੈਤਾਨੀਆਂ ਜੀ।
ਉਹ ਮਿਸ਼ਨ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਅੱਕੇ ਹੋਇਆਂ ਜੋ ਲੋੜਿਆ ਸੀ।
ਕਿਤਿਓਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੱਟ ਤੇ ਕਿਤੋਂ ਰੋੜਾ, ਭਾਨਮਤੀ ਨੇ ਕੁਨਬਾ ਜੋ ਜੋੜਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ?

ਉਹੀ ਮਰਦ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਕੁਫਰ ਦੇ ਸਾਹਵੇਂ ਨਾ ਝੁਕਿਆ ਐ।
ਰਾਜ-ਮੱਦ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਅੱਤ ਚੁੱਕੇ, ਸਮਝੋ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਉਸ ਦਾ ਢੁੱਕਿਆ ਐ।
ਬੇਈਮਾਨ ਕਈ ਛਾਂਗਦੇ ਗਏ ਏਥੋਂ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਨਾ ਸੁੱਕਿਆ ਐ।
ਖੁੱਸੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਤੜਪ ਹੀ ਬੋਲਦੀ ਏ, ਜਦ ਵੀ ਕੁਰਸੀ ਤੋਂ ਲਿਹਾ ਕੋਈ ਬੁੱਕਿਆ ਐ।
ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਲੋਕ ਸਾਰੇ, ਸੱਚ ਚੋਰਾਂ ਬੇਈਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਠੁੱਕਿਆ ਐ।
ਮੂੰਹ ਉਸੇ ਦਾ ਲਿਬੜਿਆ ਆਪਣਾ ਹੀ, ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਿਨ੍ਹੇ ਵੀ ਚੰਦ ‘ਤੇ ਥੁੱਕਿਆ ਐ।

ਲੱਖ ਤੋਂ ਕੱਖ?

ਆਵੇ ਸੱਚ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤੁਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪੰਜਾਬ ਸੀ ਨਾਲ ਯਾਰੋ।
ਭਾਣਾ ਵਰਤਿਆ ਕਿਹੜਾ ਸੀ ਨੁਕਸ ਕਿਥੇ, ਕਰ ਰਿਹਾ ਨਾ ਇਹਦੀ ਕੋਈ ਭਾਲ ਯਾਰੋ।
ਮੌਕਾ ਭੰਡੀ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ, ਬਣ ਕੇ ਰਹੇ ਨਾ ḔਆਪḔ ਦੀ ਢਾਲ ਯਾਰੋ।
ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਦਿਸੇ ਜ਼ਬਤ ਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ‘ਕਾਲ ਯਾਰੋ।
ਸਵੈ-ਮੰਥਨ ਦਾ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾ, ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਝੱਖ ਜਿਹੀ।
ਵੋਟਾਂ ਤੱਕ ਸੀ ਲੱਖ ਦੀ ਬੰਦ ਮੁੱਠੀ, ਕਰ’ਤੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਕੱਖ ਜਿਹੀ!

ਧਰਮ ਮੰਦਿਰਾਂ ‘ਚੋਂ ਧੱਕੇ?

ਬਾਣਾ ਧਰਮੀਆਂ ਵਾਲਾ ਬਹੁਰੂਪੀਆਂ ਦਾ, ਹੁੰਦੇ ਅਸਲ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾ ਪੀਰ ਵਾਲੇ।
ਮਾਧੋ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣਾ, ਬੇਸ਼ੱਕ ‘ਦਰਸ਼ਨੀ’ ਹੋਣ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ।
ਕਹੀ ਜਾਣ ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਮੂੰਹੋਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦੇ ਟੀਰ ਵਾਲੇ।
ਕਾਹਦਾ ਰੋਹਬ ਹੈ ਪਦਵੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਦਾ, ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਜਦ ਮਰੀ ਜ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ।
ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ, ਪੱਖ ਝੂਠ-ਤੁਫਾਨ ਦਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ।
ਧਰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਹੋਊ, ਧੱਕੇ ਸੱਚ ਵਿਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪੈਣ ਲੱਗੇ!

ਸਮੇਂ ਦਾ ਗੇੜ!

ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਣ ਡਹੀਆਂ, ਰਾਜੇ ਬਣ ਰਹੇ ḔਜੋਗḔ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਤੇ ḔਸੂਰਮੇḔ ਨਵੇਂ ਥਾਪੇ, ਮੰਗ ਮੁਆਫੀਆਂ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਦੇਸ਼-ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਲੈ ਕੇ ḔਹਥਿਆਰḔ ਆਏ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ḔਸਬਕḔ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਭਾਅ ਪੁੱਛਦੇ ਸਾਗ ਤੇ ਸ਼ਲਗਮਾਂ ਦਾ, ਸੁਬ੍ਹਾ-ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੋਸ਼ਤ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਆਉਂਦੇ ਸੀ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਘੂਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋਗੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲਦਿਆਂ ਚਰਖਿਆਂ ਦੀ।
ਜਾਨ ਮੁੱਠੀ ‘ਚ ਦੇਣ ਹੁਣ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਹਰਖਿਆਂ ਦੀ!

ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਹਦੀ?

ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਮੇਲ ਕੋਈ ਨਾ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਹੈ।
ਬਣੂ ‘ਚੰਗੀ’ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤੋਂ, ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
‘ਮੱਖਣ’ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਤਾ ਚੱਲੇ, ‘ਚਿੱਟਾ ਚਿੱਟਾ’ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੱਗ ਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਤੋਂ ਭੇਤ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ‘ਹੰਸ’ ਨਹੀਂ ਇਹ ਅੰਸ ਤਾਂ ‘ਬੱਗ’ ਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਹੋਣ ਮਾਯੂਸੀਆਂ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ, ਹੁਕਮਰਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਰ ਦੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭੇ ਖਸਲਤਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਰਹਿਣ ਓਹੀ, ਰੰਗ ਬਦਲਦਾ ਹਾਕਮ ਦੀ ਪੱਗ ਦਾ ਹੈ!

ਦੋ ਹੀ ਕਾਫੀ?

ਨਦੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਡੋਬ ਦੇਵੇ, ‘ਜੁਮਲੇ’ ਝੂਠ ਦੇ ਆਸਰੇ ਪਾਰ ਜਾਂਦੇ।
ਹੌਕੇ ਲੈਂਦੀ ਰਹਿ ਜਾਏ ਈਮਾਨਦਾਰੀ, ਬੇਈਮਾਨੀ ਦੇ ਤੀਰ ਹੀ ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ।
ਪਾਪੀ ਰਹਿਣ ‘ਪੁਰਾਣੇ’ ਹੀ ਖੇਡਦੇ ਜੋ, ਦੋਵੇਂ ਰਲ ਕੇ ‘ਤੀਜੇ’ ਨੂੰ ‘ਚਾਰ’ ਜਾਂਦੇ।
ਸਾਰੇ ਫਲਸਫੇ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਜੋਰ ਹੰਭੇ, ਨੇੜੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ।
ਕਿਥੋਂ ਚਮਕਣੀ ਕਿਰਨ ਦੀ ਆਸ ਦੱਸੋ, ਚਾਰੇ ਤਰਫ ਹੀ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰ ਵਿਚੋਂ।
‘ਲਾਲ’ ਸੂਹੇ ਅੰਗਿਆਰ ਨਾ ਸੁਲਘਣੇ ਜੀ, ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਿਆਂ ਸੁਆਹ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚੋਂ!

ਪਿਆਰ ਫੁੱਰਰ?

ਮਾਪੇ ਜਾਲਦੇ ਜਫਰ ਔਲਾਦ ਖਾਤਰ, ਐਪਰ ਬੱਚੇ ਮਨਮਰਜੀਆਂ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਪਿਆਰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ, ਪਿਛੇ ਹਾਣੀਆਂ ਹੌਕੇ ਹੀ ਭਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ‘ਸੀਰਤ’ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ, ਦੇਖ ‘ਸੂਰਤਾਂ’ ਉਤੇ ਹੀ ਮਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਚੜ੍ਹਦਾ ਕਾਮ ਦਾ ਭੂਤ ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਕਹਿ ਕੇ ‘ਇਸ਼ਕ ਝਨਾਂ’ ਵਿਚ ਤਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਇਕ ਦੂਜੇ ਬਿਨ ਸਾਹ ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਰਨ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੁੱਰਰ ਕਰਕੇ।
ਆ ਰਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਲਵ ਮੈਰਿਜਾਂ ‘ਚੋਂ, ‘ਲਵ’ ਉੜਦਾ ਏ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫੁੱਰਰ ਕਰਕੇ!

ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਮਾ!

ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਦਰਦ ਕਰਕੇ।
ਆਟਾ-ਦਾਲ ਸਕੀਮਾਂ ਤੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ ਸਰਦ ਕਰਕੇ।
ਧੂੰਆਂ ਧਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਮਾਰੂ ਨੀਤੀਆਂ ਤਾਈਂ ਬੇਪਰਦ ਕਰਕੇ।
ਵੱਡੀ ਆਸ ‘ਚ ਚਿਹਰੇ ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਸੀ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਰੱਖ’ਤੇ ਜ਼ਰਦ ਕਰਕੇ।
ਔਖਾ ਸਹਾਰਨਾ ਹਾਰਿਆਂ ਲਈ, ਜਿੱਤੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹਾਸੀਆਂ ਨੂੰ।
ਅਣਕਿਆਸੀ ਹਾਰ ਨਾ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦੀ, ਸਦਮਾ ਲੱਗਾ ਬਹੁਤ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ।

ਫੈਸਲਾ ਪੰਜਾਬ ਸਿੰਘ ਦਾ!

ਆਏ ਭੀੜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਗਲ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ, ਚਾਹਿਆ ਦਿਲੋਂ ਨਾ ਬਹੁਤਾ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਸਿਆਸੀ ਗੰਦਗੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਰਹੇ Ḕਸ਼ੱਕੀḔ, ਝਾੜੂ ਬਣਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਤੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
Ḕਸਿਸਟਮ ਬਦਲਣḔ ਦਾ ਹੋਕਾ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਨਾ, ਸੁਣ ਕੇ Ḕਸਿਆਸਤੀ ਸੁਰਾਂḔ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਹੂੜ੍ਹ-ਮੱਤ ਸੁਭਾਅ ਵੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਿਰਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਣਖੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸੀ ḔਉਪਰਲੇḔ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋ, ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤਿਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ḔਥੱਲੜੇḔ ਈ।
ਵਾਹ ਅਲਬੇਲਿਆ ਭਾਈ ਪੰਜਾਬ ਸਿੰਘਾ, ਲੈਨਾਂ ਫੈਸਲੇ ਸਦਾ ਅਵੱਲੜੇ ਈ!