ਠਾਹ ਸੋਟਾ

ਸਮੇਂ ਦਾ ਗੇੜ!

ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਣ ਡਹੀਆਂ, ਰਾਜੇ ਬਣ ਰਹੇ ḔਜੋਗḔ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਤੇ ḔਸੂਰਮੇḔ ਨਵੇਂ ਥਾਪੇ, ਮੰਗ ਮੁਆਫੀਆਂ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਦੇਸ਼-ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਲੈ ਕੇ ḔਹਥਿਆਰḔ ਆਏ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ḔਸਬਕḔ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਭਾਅ ਪੁੱਛਦੇ ਸਾਗ ਤੇ ਸ਼ਲਗਮਾਂ ਦਾ, ਸੁਬ੍ਹਾ-ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੋਸ਼ਤ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਆਉਂਦੇ ਸੀ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਘੂਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋਗੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲਦਿਆਂ ਚਰਖਿਆਂ ਦੀ।
ਜਾਨ ਮੁੱਠੀ ‘ਚ ਦੇਣ ਹੁਣ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਹਰਖਿਆਂ ਦੀ!

ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਹਦੀ?

ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਮੇਲ ਕੋਈ ਨਾ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਹੈ।
ਬਣੂ ‘ਚੰਗੀ’ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤੋਂ, ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
‘ਮੱਖਣ’ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਤਾ ਚੱਲੇ, ‘ਚਿੱਟਾ ਚਿੱਟਾ’ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੱਗ ਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਤੋਂ ਭੇਤ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ‘ਹੰਸ’ ਨਹੀਂ ਇਹ ਅੰਸ ਤਾਂ ‘ਬੱਗ’ ਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਹੋਣ ਮਾਯੂਸੀਆਂ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ, ਹੁਕਮਰਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਰ ਦੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭੇ ਖਸਲਤਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਰਹਿਣ ਓਹੀ, ਰੰਗ ਬਦਲਦਾ ਹਾਕਮ ਦੀ ਪੱਗ ਦਾ ਹੈ!

ਦੋ ਹੀ ਕਾਫੀ?

ਨਦੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਡੋਬ ਦੇਵੇ, ‘ਜੁਮਲੇ’ ਝੂਠ ਦੇ ਆਸਰੇ ਪਾਰ ਜਾਂਦੇ।
ਹੌਕੇ ਲੈਂਦੀ ਰਹਿ ਜਾਏ ਈਮਾਨਦਾਰੀ, ਬੇਈਮਾਨੀ ਦੇ ਤੀਰ ਹੀ ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ।
ਪਾਪੀ ਰਹਿਣ ‘ਪੁਰਾਣੇ’ ਹੀ ਖੇਡਦੇ ਜੋ, ਦੋਵੇਂ ਰਲ ਕੇ ‘ਤੀਜੇ’ ਨੂੰ ‘ਚਾਰ’ ਜਾਂਦੇ।
ਸਾਰੇ ਫਲਸਫੇ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਜੋਰ ਹੰਭੇ, ਨੇੜੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ।
ਕਿਥੋਂ ਚਮਕਣੀ ਕਿਰਨ ਦੀ ਆਸ ਦੱਸੋ, ਚਾਰੇ ਤਰਫ ਹੀ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰ ਵਿਚੋਂ।
‘ਲਾਲ’ ਸੂਹੇ ਅੰਗਿਆਰ ਨਾ ਸੁਲਘਣੇ ਜੀ, ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਿਆਂ ਸੁਆਹ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚੋਂ!

ਪਿਆਰ ਫੁੱਰਰ?

ਮਾਪੇ ਜਾਲਦੇ ਜਫਰ ਔਲਾਦ ਖਾਤਰ, ਐਪਰ ਬੱਚੇ ਮਨਮਰਜੀਆਂ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਪਿਆਰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ, ਪਿਛੇ ਹਾਣੀਆਂ ਹੌਕੇ ਹੀ ਭਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ‘ਸੀਰਤ’ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ, ਦੇਖ ‘ਸੂਰਤਾਂ’ ਉਤੇ ਹੀ ਮਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਚੜ੍ਹਦਾ ਕਾਮ ਦਾ ਭੂਤ ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਕਹਿ ਕੇ ‘ਇਸ਼ਕ ਝਨਾਂ’ ਵਿਚ ਤਰੀ ਜਾਂਦੇ।
ਇਕ ਦੂਜੇ ਬਿਨ ਸਾਹ ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਰਨ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੁੱਰਰ ਕਰਕੇ।
ਆ ਰਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਲਵ ਮੈਰਿਜਾਂ ‘ਚੋਂ, ‘ਲਵ’ ਉੜਦਾ ਏ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫੁੱਰਰ ਕਰਕੇ!

ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਮਾ!

ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਦਰਦ ਕਰਕੇ।
ਆਟਾ-ਦਾਲ ਸਕੀਮਾਂ ਤੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ ਸਰਦ ਕਰਕੇ।
ਧੂੰਆਂ ਧਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਮਾਰੂ ਨੀਤੀਆਂ ਤਾਈਂ ਬੇਪਰਦ ਕਰਕੇ।
ਵੱਡੀ ਆਸ ‘ਚ ਚਿਹਰੇ ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਸੀ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਰੱਖ’ਤੇ ਜ਼ਰਦ ਕਰਕੇ।
ਔਖਾ ਸਹਾਰਨਾ ਹਾਰਿਆਂ ਲਈ, ਜਿੱਤੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹਾਸੀਆਂ ਨੂੰ।
ਅਣਕਿਆਸੀ ਹਾਰ ਨਾ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦੀ, ਸਦਮਾ ਲੱਗਾ ਬਹੁਤ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ।

ਫੈਸਲਾ ਪੰਜਾਬ ਸਿੰਘ ਦਾ!

ਆਏ ਭੀੜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਗਲ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ, ਚਾਹਿਆ ਦਿਲੋਂ ਨਾ ਬਹੁਤਾ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਸਿਆਸੀ ਗੰਦਗੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਰਹੇ Ḕਸ਼ੱਕੀḔ, ਝਾੜੂ ਬਣਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਤੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
Ḕਸਿਸਟਮ ਬਦਲਣḔ ਦਾ ਹੋਕਾ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਨਾ, ਸੁਣ ਕੇ Ḕਸਿਆਸਤੀ ਸੁਰਾਂḔ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਹੂੜ੍ਹ-ਮੱਤ ਸੁਭਾਅ ਵੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਿਰਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਣਖੀਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸੀ ḔਉਪਰਲੇḔ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋ, ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤਿਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ḔਥੱਲੜੇḔ ਈ।
ਵਾਹ ਅਲਬੇਲਿਆ ਭਾਈ ਪੰਜਾਬ ਸਿੰਘਾ, ਲੈਨਾਂ ਫੈਸਲੇ ਸਦਾ ਅਵੱਲੜੇ ਈ!

ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਹਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਿਨ!

ਢੋਲ ਖੜਕਣੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਅੱਗੇ, ਐਪਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਡੋਲਣਾ ਏ।
ਕਿਸੇ ਥੱਲਿਓਂ ਕੁਰਸੀ ਨੇ ਖਿਸਕ ਜਾਣਾ, ਖਾਤਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਵਾਂ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਏ।
ḔਹਾਰḔ ਦੇਖ ਕੇ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਿਆਂ ਦੇ, ਜ਼ਹਿਰ ḔਹਾਰਿਆਂḔ ਵਿਚੇ ਵਿਚ ਘੋਲਣਾ ਏ।
ਭੇੜ ਜਾਭਾਂ ਦੇ ਚੱਲਣਗੇ ਚੈਨਲਾਂ ਉਤੇ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਤੱਤ ਪੜਚੋਲਣਾ ਏ।
ਪੱਚੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਲਿਆ ਸੁਪਨਾ, ਕਿਸੇ ਗੱਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ‘ਚੋਂ ਟੋਲਣਾ ਏ।
ਸੈਂਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਚੁੱਪ ਪਿਛੋਂ ਜਿਸ ਦਿਨ, Ḕਈæ ਵੀæ ਐਮḔ ਮਸ਼ੀਨ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਏ!

ਫਾਰਮੂਲਾ-ਏ-ਟਰੰਪ!

ਚਿੰਤਾ ਪਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ, ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਤੰਗੀਆਂ ਨੇ।
ਪਏ ਹੋਏ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ‘ਚ ਮਹਿਲ ਭਾਵੇਂ, ਉਤੇ ਟੈਂਕੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੀਆਂ ਨੇ।
ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਰਾਸਤਾਂ ਦਾ, ਗੱਲਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਛਿੱਕੇ ‘ਤੇ ਟੰਗੀਆਂ ਨੇ।
ਖਾਣੀ ਬਹਿ ਪਰਾਏ ਦਰ ਚੋਪੜੀ ਤੋਂ, ਦੋ ਸੁੱਕੀਆਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨੇ।
ਸੁਪਨੇ ਪਾਲਦਾ ਸਾਰਾ ਹੀ ḔਦੇਸḔ ਜਿਹੜੇ, ਬੱਚੇ ḔਸੈਟḔ ਕਰ ਦੇਣ ਦੇ ਰੋਲ ਦੇਣੇ।
ਪਿੱਛੇ ਜਿੰਦਰੇ ਵੱਜੇ ਜੋ ਕੋਠੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਾਪੇ ਹੁਣ ਟਰੰਪ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣੇ!

ਬਦਲ ਗਈ ਸਰਕਾਰ?

ਆਸ ਬੱਝੀ ਹੈ ਜ਼ਖਮ ਪਹਿਚਾਣਨੇ ਦੀ, ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਨਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ।
Ḕਸ਼ੀਸ਼ਾḔ ਮੋਹਰੇ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ, ਕਾਰੇ ਕਰੇ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ।
ਜਥੇਦਾਰ ਜੋ ਫੋਨਾਂ ਉਤੇ ਬੜ੍ਹਕਦੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਲਾਗੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਨਾ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ।
ਗਿਆਰਾਂ ਮਾਰਚ ਦੀ ਨਹੀਂ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ, ਤੇਵਰ ਬਦਲ ਗਏ ਹੁਣੇ ਈ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ।
ਹਾਲੇ ਹੋਇਆ ਐਲਾਨ ਨਾ Ḕਹਾਰ ਗਏḔ ਆ, Ḕਉਤਲਾ ਡਰḔ ਅਗਾਊਂ ਲਾਹ ਸੁੱਟਿਆ ਈ।
ḔਪਾਵਰਕਾਮḔ ਨੇ ਪਾਵਰ ਹੁਣ ਵਰਤ ਕੇ ਤੇ ਮੀਟਰ ḔਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀḔ ਦਾ ਪੁੱਟਿਆ ਈ!

ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਿ ਗੁਲਾਮ?

ਰੱਬਾ ਚੁੱਕ ਲੈ ਘਰਾਂ ਦੇ ਭੇਤੀਆਂ ਨੂੰ, Ḕਉਪਰ ਵਾਲੇḔ ਨੇ ਸੁਣਨੀ ਅਰਦਾਸ ਕਿੱਥੋਂ?
ਬਿਨਾ ḔਚੋਰḔ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆਂ ਤੋਂ, ਢਾਂਚਾ ਵਿਗੜਿਆ ਆਵੇਗਾ ਰਾਸ ਕਿੱਥੋਂ?
ਆਏ ਸਾਲ ḔਅਧਿਕਾਰḔ ਜੋ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੇ, ਐਸੇ ਲੱਭਣੇ ਬੁੱਧੂ ਜਿਹੇ ਦਾਸ ਕਿੱਥੋਂ?
ਫੀਤੀ ਲੱਗ ਜੇ ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੀ, ਲਹਿਣੀ ਗਲੋਂ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਫਾਸ ਕਿੱਥੋਂ?
ਪਹਿਲੇ ਮਾਣ ਦੀ ਜੱਖਣਾ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟੀ, ਇਹ ਰਚਣਗੇ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿੱਥੋਂ?
ਹੋਵੇ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਹੜਾ ਲਿਫਾਫਿਆਂ ‘ਚੋਂ, ਉਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਜੁਰਅਤ ਦੀ ਆਸ ਕਿੱਥੋਂ?