ਠਾਹ ਸੋਟਾ

ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਪਾਂਧੀ!

ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਾ ਸੌ.ਕ ਮਰਿਆ, ḔਸੰਗਤḔ ਵਧੀ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ।
ਢਾਹ ਢੇਰੀਆਂ ਮਰਨ ਨੂੰ ਭੱਜ ਪੈਂਦੇ, ਗੱਲ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ ਐ ਜੇਰਿਆਂ ਦੀ।
ਮਾਪੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਉਦਾਸ ਬੈਠੇ, ਪੂਜਾ ਖੇਤਾਂ ‘ਚ ਕਰਨ ਜਠੇਰਿਆਂ ਦੀ।
ਗਿਣਤੀ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਵਿਚ ਨਾ ਕਰੋ ਭਾਵੇਂ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸਮੈਕ ਦੇ ਘੇਰਿਆਂ ਦੀ।
ਸਮਝੋ ਉਲੂ ਦੀ ਜੂਨ ‘ਚੋਂ ਹੋਣਗੇ ਜੀ, ਭਾਉਂਦੀ ਲੋਅ ਨਾ ਚੜ੍ਹੇ ਸਵੇਰਿਆਂ ਦੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਕਾਹਦਾ, ਮੁੱਕੀ ਵਾਟ ਨਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ਦੀ!

ਨਕਸ਼ਾ-ਏ-ਪੰਜਾਬ

ਭੇਖਧਾਰੀਆਂ ਧਰਮ ਅਗਵਾ ਕਰਿਆ, ਲੋਕੀਂ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋਏ ਹੈਰਾਨ ਮੀਆਂ।
ਲੋਕ-ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਫਟੇ ਬੈਠੇ, ਮੁੜ ਕੇ ਜੁੜਨ ਦੇ ਕਰਨ ਐਲਾਨ ਮੀਆਂ।
ਆਮ ਬੰਦੇ ਨੇ ਲਾ ਲਿਆ ਜ਼ੋਰ ਪੂਰਾ, ਰਹਿ ਗਏ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਅਰਮਾਨ ਮੀਆਂ।
ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਨਕਾਰਿਆ ‘ਨੀਲਿਆਂ’ ਨੂੰ, ਗਾਉਂਦੇ ਫਿਰਨ ਪੁਰਾਣੀ ਹੀ ਤਾਨ ਮੀਆਂ।
ਰਾਜ ਭਾਗ ‘ਤੇ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਨ੍ਹੀਂ, ‘ਪੰਜੇ ਵਾਲੇ’ ਜਿਉਂ ਹੋਣ ਨਾਦਾਨ ਮੀਆਂ।
ਸਾਰੇ ਫਲਸਫੇ ਹੰਭ ਗਏ ਜਾਪਦੇ ਨੇ, ‘ਗੜਬੜ ਚੌਥ’ ਹੀ ਬਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੀਆਂ।

ਵਿਅੰਗ ਨਹੀਂ!

ਆਇਆ ਵੱਸਦਾ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕਹਿੰਦੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ‘ਚੋਂ ਸੂਬਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਯਾਰੋ।
ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਸਮਾਜ ਤੇ ਸਿਆਸਤੀ ਨੇ, ਸਭ ਦੀ ਉਖੜੀ ਜਾਪਦੀ ਚਾਲ ਯਾਰੋ।
ਖਿੱਚ-ਧੂਹ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦਾ ਬੋਲ ਬਾਲਾ, ਰਿਹਾ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਲਾ ਕੋਈ ਪਾਲ ਯਾਰੋ।
ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਸਬਰ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾ ਕੇ, ਮਰਨ-ਮਾਰਨ ਦੇ ਸੋਚਦੇ ਖਿਆਲ ਯਾਰੋ।
ਉਡਿਆ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ, ਆਵੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿੱਦਾਂ?
ਖਬਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰੋਜ ਮਨਹੂਸ ਜਿਹੀਆਂ, ਫੁਰਨ ਕਵੀ ਨੂੰ ਕਾਵਿ-ਵਿਅੰਗ ਕਿੱਦਾਂ?

ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ!

ਜਦ ਵੀ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਕੁਰਸੀ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੈ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਬਣ ਹੁਕਮ ਚਲਾਂਵਦਾ ਏ।
‘ਸਰਬ-ਉਚ’ ਵੀ ਮੰਨਦੈ ਝੱਟ ਉਸ ਦੀ, ਬਿਨ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਹੀ ਫਾਈਲਾਂ ‘ਨਿਪਟਾਂਵਦਾ’ ਏ।
ਤਕੜਾ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮਾੜੇ ‘ਤੇ ਰੋਹਬ ਪਾਵੇ, ‘ਸੱਤੀਂ ਵੀਹੀਂ ਸੌ’ ਝੱਟ ਬਣਾਂਵਦਾ ਏ।
ਲੇਲਾ ਖਾਣ ਲਈ ਭੁੱਖਾ ਬਘਿਆੜ ਖੂਨੀ, ਪੁੱਠੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਵਗਾਂਵਦਾ ਏ।
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ‘ਬਾਗ’ ਵਿਚ ਦੇਖ ਲੌ ਜੀ, ਬੂਟਾ ਸੱਚ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਮੁਰਝਾਂਵਦਾ ਏ।
ਪਿੱਪਲ ਹਿੱਕ ‘ਤੇ ਉਗਿਆ ‘ਆਪ’ ਦਾ ਜੋ, ‘ਭਗਵੇਂ ਫੁੱਲ’ ਨੂੰ ਮੂਲੋਂ ਨਾ ਭਾਂਵਦਾ ਏ!

ਖੰਡ, ਖੱਡ ਤੇ ਖਹਿਰਾ

ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੁਣ ਗੱਦੀ ḔਆਪਣੀḔ ਏ, ਸੁਪਨੇ ਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਫਿਰ ਜਾਂਵਦਾ ਈ।
ਖੰਡ ਵੇਚ ਕੇ ਅਮੀਰ ਬਣਿਆ, ਖੱਡ ਵਿਚ ਵੀ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਂਵਦਾ ਈ।
ਦਾਮਨ ਚੋਰ ਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਰਹੇ ਚਿੱਟਾ, ਭਾਵੇਂ Ḕਚਿੱਟ-ਕਲੀਨḔ ਲੈ ਆਂਵਦਾ ਈ।
ਚੋਰ-ਮੋਰੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਕਰੇ ਖਹਿਰਾ, ਅਪੋਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਂਵਦਾ ਈ।
ਦਾਅ-ਪੇਚ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਪੈਣ ਝੂਠੇ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਂਵਦਾ ਈ।
ਚਾਰਾ ਛਕਣ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੈਦ ਹੋਈ, ਰੇਤਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਗੱਦੀ ਛਡਾਂਵਦਾ ਈ!

ਪਰਖ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਤੋਂ?

ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਨੇ ‘ਅਮੀਰ’ ਬਣ, ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਰਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਦੂਰ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਤੇ।
ਲੰਬੀ ਸੋਚ ਸਰਫੇ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦਾ ਪੱਲਾ ਛੱਡ, ਕਰਜ਼ੇ-ਕਮਾਈਆਂ ਸਭ ਰੋੜ੍ਹਦੇ ਅਯੋਗ ‘ਤੇ।
ਹੁੰਦੀਆਂ ਪਲਾਟ ਵੇਚ-ਵੱਟ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਗੱਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਜਾ ਬੈਠਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੋਏ ਸੋਗ ‘ਤੇ।
ਗੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਟੈਂਟ, ਹਲਵਾਈ ਘਰੇ ਲੱਗਦਾ ਏ, ਉਨਾ ਹੀ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਸ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਵਿਯੋਗ ‘ਤੇ।
ਛਕਦੇ ਜਲੇਬੀਆਂ-ਪਕੌੜੇ ਇਹ ਨਾ ਪੁੱਛੇ ਕੋਈ, ਹੋਈ ਸੀ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ‘ਸੇਵਾ’ ਵਿਛੜੇ ਦੇ ਰੋਗ ‘ਤੇ।
‘ਸੋਭਾ’ ਮਰੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ‘ਪੈਮਾਨਾ’ ਇਹੋ, ਕੌਣ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਜਣੇ ‘ਬੋਲੇ’ ਉਹਦੇ ਭੋਗ ‘ਤੇ!

ਵਿਗੜੇ ਚੌਰੇ!

ਇਸ਼ਕ-ਮੁਸ਼ਕ ਦੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਗੱਲ ਚੱਲੇ, ਅਕਸਰ ਭੰਡਿਆ ਜਾਏ ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੂੰ।
ਝੂਰ ਝੂਰ ਕੇ ਕਰਦੇ ਨੇ ਯਾਦ ਬੁੱਢੇ, ਪਹਿਲੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕਰੀਆਂ ਨਾਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ।
ਤਾੜੀ ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਜੇ, ਬਹੁਤਾ ਦੋਸ਼ ਪਰ ਦੇਣ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ।
ਅਹੁਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਚ ਪਰਦਿਆਂ ਕਰਨ ਸ਼ੈਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ।
ਲੱਤਾਂ ਕਬਰ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਜੋ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ, ਫਿਰਦੇ ਸੁੰਘਦੇ ਵਾਂਗਰਾਂ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ।
ਮੁੰਡਿਆਂ-ਖੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦਿਓ ਯਾਰੋ, ਕਾਰੇ ਦੇਖ ਕੇ ḔਵਿਗੜਿਆਂḔ ਚੌਰਿਆਂ ਦੇ!

ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੇਰ-ਫੇਰ!

ਹਾਥੀ ਦਿਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈਗੀ ਏ ਅਖੌਤ ਬਣੀ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇ ਦਿਖਾਣ ਦੇ।
ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਮਾਰਦੀ ਛੜੱਪੇ ਵਧੇ, ਵੋਟਰ ਵਿਚਾਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਓਹੀਓ ਖਾਕ ਛਾਣਦੇ।
ਕਰਦਾ ‘ਤਰੱਕੀ’ ਫੋਨ ਅੱਖਾਂ ਮੋਹਰੇ ਆਣ ਪਹੁੰਚਾ, ਘੱਟ ਹੋਏ ਮੌਕੇ ਇਹਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਲਾਣ ਦੇ।
ਵਿਆਹੇ ਜਾਂ ਕੁਆਰੇ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਬੁੱਢੇ ਯਾਰੋ, ਬਣੇ ਆ ‘ਫਰੈਂਡ’ ਫੇਸ-ਬੁੱਕੀ ਘਮਸਾਣ ਦੇ।
ਕੋਈ ਜਣਾ ਹੋਵੇ ‘ਪੌੜੀ’ ਬਹਾਰ ਦੀ ਬਣਨ ਵਾਲਾ, ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਰ ਖਸਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੇ।
ਇਕ ‘ਬੈਂਡ’ ਵੱਜਦਾ ਬਰਾਤ ਨਾਲ ਫੱਬਦਾ ਏ, ਦੂਜੇ ‘ਬੈਂਡ’ ਬਣੇ ਨੇ ਵਸੀਲਾ ‘ਬਾਹਰ’ ਜਾਣ ਦੇ!

ਜ਼ਮੀਰ ਰਹੇ ਲਾਈਵ!

ਬੁਰਾ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਏ ਰੋਜ ਐਸਾ, ਚੰਗੇ ਭਲਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜੋ ਤੋੜ ਦੇਵੇ।
ਚਮਕ ਦਮਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਛੱਡਦੀ ਨਾ, ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ‘ਚੋਂ ਅਕਲ ਨੂੰ ਰੋੜ੍ਹ ਦੇਵੇ।
ਧੱਫਾ ਵੱਜਦਾ ਜਦੋਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਦਾ, ਸਿੱਧੇ ਰਸਤਿਓਂ ਪੁੱਠੇ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦੇਵੇ।
ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਸ਼ਰੀਫ ਜਿਹੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ, ਮੱਥਾ ਨਾਲ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇਵੇ।
ਸਿਦਕ ਤੋੜਨੇ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨੇ, ‘ਕੱਲੇ ਵੈਰੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨਹੀਂ ‘ਫਾਈਵ’ ਯਾਰੋ।
ਫੇਸਬੁੱਕ ‘ਤੇ ਹੋਈਏ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਈਏ, ਰੱਖੋ ਸਦਾ ਜ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਲਾਈਵ ਯਾਰੋ!

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬੀ ਤਾਨ?

ਕੋਈ ਆਖਦਾ ਜੰਮੋ ਜੀ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ, ਕੋਈ ਚਹੁੰ ਦਾ ਕਰੇ ਫੁਰਮਾਨ ਯਾਰੋ।
ਪਾ ਕੇ ਰੱਖੀਏ ਰੋਹਬ ਫਿਰ ਦੂਜਿਆਂ ‘ਤੇ, ਸੁਪਨੇ ਲੈਣ ਪਏ ਬੜੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਯਾਰੋ।
ਸੱਠੇ ਸੱਤਰੇ ਮੱਠਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇ, ਕਰਦੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀਆਂ ਤਾਈਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਯਾਰੋ।
ਕਿਰਤ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਸਰੇ ਪਲਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਨਫਰਤੀ ਬਿਆਨ ਯਾਰੋ।
ਦੁਸ਼ਮਣ ਭਰਾਤਰੀ ਸਾਂਝ ਦੇ ਸਮਝਦੇ ਨੇ, ਥਾਂਵੇਂ ‘ਗੁਣਾ’ ਦੇ ‘ਗਿਣਤੀ’ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨ ਯਾਰੋ।
ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਵੱਡਿਆਂ ‘ਧਰਮੀਆਂ’ ਦੇ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਜਿਹੀ ਵੱਜਦੀ ਤਾਨ ਯਾਰੋ!