ਠਾਹ ਸੋਟਾ

ਚੋਰ ਡਾਂਟੇ ਕੋਤਵਾਲ ਨੂੰ!

ਲੋਕ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਗ ਦਾ ਹਾਲ ਦੇਖੋ, ਫਿਰਦੇ ਗਧੇ ਨੇ ਵਾਂਗ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ।
ਕਾਰੇ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਪਛਤਾਉਣ ਲੱਗਦੇ, ਵੋਟਾਂ ਪਾਇ ਕੇ ਸਿਰੀਂ ਬਹਾਲਿਆਂ ਦੇ।
ਉਹ ਧੀਆਂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਦਾ ‘ਫਿਕਰ’ ਦੱਸੇ, ਬਣੇ ਜਿਹਦੇ ‘ਤੇ ਕੇਸ ਉਧਾਲਿਆਂ ਦੇ।
ਸੱਤਾ ਪੱਖ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਰੜਕਦਾ ਏ, ਕੱਢੇ ਕਾਂਡ ਜੋ ਘਾਲਿਆਂ-ਮਾਲਿਆਂ ਦੇ।
ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੀ ਕਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜਿਹੜਾ, ਹਾਕਮ ਉਹਦੇ ‘ਤੇ ਰੋਹਬ ਹੁਣ ਛਾਂਟਦਾ ਏ।
ਰਿਹਾ ਠੱਗਾਂ ਨੂੰ ਖੌਫ ਨਾ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੋਰ ਕੋਤਵਾਲ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ ਏ!

ਦਿੱਲੀ, ਦਿਆਲਾ ਤੇ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ!

‘ਹਰੇ’ ‘ਗੋਰੇ’ ਗਏ ਹੁਣ ‘ਜੋਗੀਆਂ’ ਨੇ ਅਤਿ ਚੁੱਕੀ, ਦੇਖ ਕੇ ਜਹਾਨ ਹੈ ਉਡਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਖਿੱਲੀ ਨੂੰ।
ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ‘ਨਵਾਂ’ ਕੋਈ ਸਾਂਭ ਲੈਂਦਾ, ਲੋਕ-ਰੋਹ ਦੇ ਸਦਕੇ ਬਗਾਵਤਾਂ ਤੋਂ ਹਿੱਲੀ ਨੂੰ।
ਡੈਣ ਵਾਂਗ ਭੁੱਖੀ ਝੱਟ ਜਾਨ ਉਹਦੀ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਏ, ‘ਕੱਸ’ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ‘ਦੁੱਲਾ’ ਇਹਨੂੰ ਢਿੱਲ੍ਹੀ ਨੂੰ।
ਨੌ ਸੌ ਚੂਹਾ ਖਾ ਕੇ ‘ਉਪਦੇਸ਼’ ਦੇਵੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ, ਆਉਂਦੀ ਨਾ ਸ਼ਰਮ ਜਿੱਦਾਂ ਹੱਜ ਚੱਲੀ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ।
ਚਾਂਦਨੀ ਦਾ ਚੌਂਕ ਪਾਵੇ ਲਾਹਣਤਾਂ ਤਾਰੀਖ ਵਿਚ, ਹੋ ਕੇ ਬੇਕਿਰਕ ਰਾਜ-ਮਦੁ ਵਿਚ ਠਿੱਲ੍ਹੀ ਨੂੰ।
ਦੇਗ ‘ਚ ਉਬਾਲਿਆ ‘ਦਿਆਲੇ’ ਤਾਈਂ ਦਿਨੇ ਦੀਵੀਂ, ਚੰਗੇ ਨਹੀਂਓਂ ਲੱਗਦੇ ‘ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ’ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ!

ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮਾਰ!

ਮਮਤਾ ਧੂਹ ਕੇ ਮਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਰਾਹ ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਪਾਈਆਂ ਨੇ।
ਆਏ ਸਮਝਦੇ ‘ਨੀਵੀਆਂ’ ਆਪਣੇ ਤੋਂ, ਦਿੱਤੀ ਇਹ ‘ਬਰਾਬਰੀ’ ਭਾਈਆਂ ਨੇ।
ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਸੀ, ਉਹ ‘ਡਿਊਟੀਆਂ’ ਸਭ ਭੁਲਾਈਆਂ ਨੇ।
ਬਾਲ ਜੰਮਦੇ ਤੋਰ ਸਕੂਲ ਦਿੱਤੇ, ਘੂਰ-ਘੱਪ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ‘ਟਾਈਆਂ’ ਨੇ।
ਮਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਤਰਸਦੇ ਰਹਿਣ ਬੱਚੇ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ‘ਚ ‘ਖੁਸ਼ਕੀਆਂ’ ਆਈਆਂ ਨੇ।
ਮਾਰ ਪਈ ‘ਬਾਜ਼ਾਰ’ ਦੀ ਟੱਬਰਾਂ ‘ਤੇ, ਪੱਕੇ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ ਆ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੇ!

ਚੁਤਰਫੀ ਅਫਰਾ-ਤਫਰੀ

ਘਰੀਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀਆਂ ਪਿਆ ਕਲੇਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਰਾਹ ਵੱਖਰੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਫੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੇ।
ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ, ਸਿੱਖਿਆ-ਦਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਅੜੀ ਜਾਂਦੇ।
ਸੁਣਦੀ ਨਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ, ਰੋਹ ਵਿਚ ਆਣ ਕੇ ਟੈਂਕੀਆਂ Ḕਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੇ।
Ḕਟੈਨਸ਼ਨḔ ਚੰਦਰੀ ਚਿੰਬੜੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਲੋਕੀਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਵਿਚ ਸੜੀ ਜਾਂਦੇ।
ਹੁਣ ਕੋਈ ਵਰਜਦਾ ਨਹੀਂ ਐ ਲੜਦਿਆਂ ਨੂੰ, ਫੋਨ-ਕੈਮਰੇ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੇ।
ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਲੜੀ ਜਾਂਦੇ।

ਹੱਕ-ਸੱਚ ਤੇ ਖਹਿਰਾ!

ਮੋਢੇ ਰੱਖ ਕਮਾਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ, ਪੰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਖਹਿਰੇ ਦੇ ਮਾਰਿਆ ਈ।
‘ਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਨਾ ਜੋ ਹਾਲੇ ‘ਆਪ’ ਵਾਲਾ, ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਜਿਹਾ ਫੇਰ ਖਿਲਾਰਿਆ ਈ।
ਝੰਡੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਗੱਡਦਾ ਰਹੇ ਭਾਵੇਂ, ਲਾਲਚ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰ ਕੋਈ ਹਾਰਿਆ ਈ।
ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੜਪਦਾ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਏ, ਉਹਦੀ ਤੜਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਠਾਰਿਆ ਈ।
ਕੁਤਰੇ ਖੰਭ ਨੇ ਸਦਾ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੇ, ਸੱਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿਹੜਾ ਲਲਕਾਰਿਆ ਈ।
ਹੱਕ-ਸੱਚ ਦੀ ਸਾਣ ‘ਤੇ ਰਹੇ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਕਤ ਨੇ ਸਦਾ ਨਿਖਾਰਿਆ ਈ।

ਪਾਇੰ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰਿਆ!

ਧੁਸ ਦੇ ਕੇ ਤੁਰੇ ਰਹਿਣਾ ਕਰਨੀ ਵਿਚਾਰ ਨਾਹੀਂ, ਕਿਹੜਾ ਆਗੂ ਦਾਨਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਐ ਹੰਕਾਰਿਆ।
ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਜਿੱਤੇ ਕਿਸੇ ਹਾਰੇ ਦੀਆਂ, ਹੁੰਦਾ ਐ ਅਸਲ ‘ਚ Ḕਪੰਜਾਬ ਸਿੰਹੁḔ ਈ ਹਾਰਿਆ।
ਵਾਰੀ ਸਿਰ ḔਦੋਹਾਂḔ ਨੂੰ ਜਿਤਾਉਣ ਬਾਅਦ ਸੋਚਦੇ ਨੇ, ਤੀਸਰੇ ਬਦਲ ਤਾਈਂ ਕਾਹਤੋਂ ਸੀ ਵਿਸਾਰਿਆ।
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਗੜੇ ਸਹਾਰਦਿਆਂ ਪਛਤਾਉਂਦੇ, ਰੈਲੀਆਂ ‘ਚ ਜਾ ਜਾ ਐਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਉਲਾਰਿਆ।
ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰੇ ਨਾ ਤੇ ਟੈਕਸ ਵੀ ਨਵੇਂ ਠੋਕੇ, ਫੇਰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਐ ਕਿਹਨੇ ਸਾਨੂੰ ਚਾਰਿਆ।
ਸੋਂਹਦੇ ਨਾ ਉਹ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲੋਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਹਾੜਾ ਹੋਵੇ ਆਪ ਪੈਰੀਂ ਮਾਰਿਆ!

ਕੰਸ ਤੇ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਕੁਮਾਰ!

ਹਾਕਮ ਕਾਹਦੇ ਉਹ ਜਿੰਨ ਤੇ ਭੂਤ ਯਾਰੋ, ਸਾਂਝ ਤੋੜਦੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲ ਬਣ ਕੇ।
ਥਾਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਿਆਂ ਦੀ, ਫਸਣਾ ਪਵੇਗਾ ਚੂਲ ਵਿਚ ਫਾਲ ਬਣ ਕੇ।
ਦਾਣਾ ਸਾਬਤਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਉਗਦਾ ਏ, ਤਾਕਤ ਰਹੇ ਨਾ ਪਾਟਿਆਂ ਦਾਲ ਬਣ ਕੇ।
ਤੰਦਾਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੀਏ, ਥਾਂ ਥਾਂ ‘ਲੱਗੀਏ’ ਫਾਹੁਣ ਲਈ ਜਾਲ ਬਣ ਕੇ।
ਢਾਹ ਕੇ ਢੇਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਪੈਣ ਨਾਲੋਂ, ਚਾਹੀਏ ਵੱਜਣਾ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਛਾਲ ਬਣ ਕੇ।
ਜੇਕਰ ਰੋਕਣੇ ‘ਕੰਸ’ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ, ਤੁਰੀਏ ਨਾਲ ‘ਕਨੱ੍ਹਈਏ’ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣ ਕੇ!

ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਿਸਾਲ!

ਚੋਰੀ ਡਾਕਾ ਮਾਰ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬਾਹਰਲਾ ਈ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ‘ਬਦਨਾਮ’ ਨਾਂਵੇਂ ਲੱਗਦੀ।
ਉਤੇ ਵੱਲ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਏ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਔਖੀ, ਰੱਖ ਦਿਓ ਰੇੜ੍ਹ ‘ਤੇ ਉਹ ਆਪੇ ਜਾਵੇ ਭੱਜਦੀ।
ਹੋਰ ਭਾਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬਰਾਤ ਵਿਚ, ਕਲਗੀ ਤਾਂ ਯਾਰੋ ਇਕੋ ਲਾੜੇ ਸਿਰ ਸਜਦੀ।
ਪੈਂਟ ਤੇ ਕਮੀਜ ਨਾ ਪਜਾਮੇ ਨੂੰ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ, ਸ਼ਾਨ ਹੈ ਘਟਾਉਂਦੀ ਕਰਤੂਤ ਇਕੋ ਪੱਗ ਦੀ।
ਬੇਹੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਧਰੇ ਨਾ ਨਜ਼ਰ ਕੋਈ, ਉਹੀ ਖਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਅੱਜ ਦੀ।
ਉਪ-ਚੋਣ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ ਉਸੇ ਮੱਝ ਵਾਂਗ ਜਾਣੋ, ਜਿਹਦੇ ਹੱਥ ‘ਲਾਠੀ’ ਉਹਦੀ ‘ਖੁਰਲ੍ਹੀ’ ‘ਤੇ ਬੱਝਦੀ!

ਮਾਡਰਨ ਚਿੱਤਰ-ਗੁਪਤ!

ਸੁਣਿਐਂ ਕਹੇ ਇਤਿਹਾਸ-ਮਿਥਿਹਾਸ ਏਦਾਂ, ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਲੇਖਾ ਵੀ ਮੰਗਣਾ ਐਂ।
ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਦੇਖ ਕੇ Ḕਵਹੀ-ਖਾਤਾḔ, ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਲੀ ‘ਤੇ ਟੰਗਣਾ ਐਂ।
ਰੱਤ ਪੀਣਿਆਂ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਅੰਤ ਵੇਲੇ, ਮੋਹਰੇ ḔਜਮਾਂḔ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਖੰਘਣਾ ਐਂ।
ਐਪਰ ਢੀਠ ਨਿਰਲੱਜ ਤੇ ḔਲੁੱਚਿਆਂḔ ਨੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ḔਡਰਾਂḔ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸੰਗਣਾ ਐਂ।
ਚਿੱਤਰ-ਗੁਪਤ ਦੀ Ḕਸ਼ਾਹਦੀḔ ਤੋਂ ਕੌਣ ਡਰਦੈ, ਨੇੜੇ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਘਸੁੰਨ ਯਾਰੋ।
ਇਕੋ ਅੱਖ ਸੁਲੱਖਣੀ ਕੈਮਰੇ ਦੀ, ਦੇਵੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੁੰਨ ਯਾਰੋ!

ਜਦ ਪਾਜ ਉਘੜਦਾ ਏ!

ਆਗੂ ਧਰਮ ਦੇ ਤਾਕਤਾਂ ਰਾਜਸੀ ਵੀ, ਥੱਲੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਢੱਕਦੇ ਖੋਟ ਮੀਆਂ।
ਭਾਸ਼ਣ ਝਾੜਦੇ ਫਿਰਨ ḔਵਿਦਵਾਨḔ ਬਣ ਕੇ, ਪਾ ਕੇ ਬੰਦ ਜਿਹੇ ਗਲੇ ਦਾ ਕੋਟ ਮੀਆਂ।
ਐਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਜਤਾਂ ਰੋਲਦੇ ਨੇ, ḔਧੰਦਾḔ ਸਮਝਦੇ ਆ ਗਿਐ ਲੋਟ ਮੀਆਂ।
ਪਾਈਏ ਲਾਹਣਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਐਸੇ ḔਗੰਦḔ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਜੋ ਵੋਟ ਮੀਆਂ।
ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ Ḕਠਕ-ਠਕਾḔ ਚੱਲਦਾ ਏ, ਵਿਚੋਂ ḔਜੂਠḔ ਤੇ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ḔਸੁੱਚਿਆਂḔ ਦਾ।
ਤੋਏ ਤੋਏ ਜਹਾਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਉਘੜਦਾ ਪਾਜ ਫਿਰ ḔਲੁੱਚਿਆਂḔ ਦਾ!